Công ty TNHH Tư vấn Chất lượng và Phát triển Công nghệ (IDAS) triển khai gói thầu “Tư vấn xây dựng hồ sơ cấp độ 4 cho các hệ thống thông tin trong Tổng Công ty Phát điện 3 – CTCP”, tập trung vào các hệ thống điều khiển DCS tại các đơn vị, nhà máy điện thuộc Tổng Công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3).

Dự án được triển khai tại 04 đơn vị/đầu mối nhà máy, bao gồm Nhà máy điện Phú Mỹ 1, Nhà máy điện Vĩnh Tân 2, Nhà máy điện Mông Dương 1 và Công ty Thủy điện Buôn Kuốp, trong đó phạm vi tại Công ty Thủy điện Buôn Kuốp bao gồm các hệ thống DCS của Nhà máy Thủy điện Buôn Kuốp, Buôn Tua Srah và Srêpốk 3.

Như vậy, phạm vi tư vấn bao gồm 06 hệ thống DCS tại 04 đơn vị/đầu mối triển khai, đặt ra yêu cầu cao về khảo sát, đánh giá hiện trạng, quản lý tài sản, đánh giá rủi ro, xây dựng phương án bảo đảm an toàn/an ninh mạng và hoàn thiện hồ sơ đề xuất cấp độ 4.

Cập nhật hồ sơ theo khung pháp lý và tiêu chuẩn mới năm 2026

Một trong những nội dung quan trọng của dự án là việc cập nhật hồ sơ theo những thay đổi mới của hệ thống pháp luật và tiêu chuẩn về an ninh mạng.

Phạm vi kỹ thuật ban đầu của gói thầu được xây dựng trên cơ sở các quy định trước đây như Nghị định 85/2016/NĐ-CP, Thông tư 12/2022/TT-BTTTT và TCVN 11930:2017.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, IDAS thực hiện rà soát và cập nhật hồ sơ để phù hợp với Nghị định số 331/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin và TCVN 14423:2026 – An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản.

TCVN 14423:2026 quy định các yêu cầu cơ bản về an ninh mạng cho hệ thống thông tin theo cấp độ và đã thay thế TCVN 11930:2017. Đây là cơ sở quan trọng để các hồ sơ cấp độ được rà soát, cập nhật phù hợp với yêu cầu hiện hành.

Khảo sát chuyên sâu các hệ thống điều khiển DCS

Khác với các hệ thống CNTT văn phòng thông thường, DCS (Distributed Control System) là hệ thống điều khiển phân tán gắn trực tiếp với quá trình vận hành công nghệ của nhà máy điện. Vì vậy, việc xây dựng hồ sơ cấp độ không chỉ dừng ở việc hoàn thiện tài liệu mà phải bắt đầu từ việc hiểu đúng kiến trúc, tài sản, kết nối, phương thức vận hành và các biện pháp bảo vệ thực tế.

Đối với từng hệ thống DCS, đội ngũ chuyên gia IDAS thực hiện khảo sát, thu thập và chuẩn hóa thông tin phục vụ xây dựng hồ sơ, tập trung vào:

Kiến trúc hệ thống → Tài sản → Phần cứng/Phần mềm/Firmware → Kết nối mạng → Biện pháp bảo vệ hiện tại → Điểm chưa phù hợp → Rủi ro → Yêu cầu cấp độ 4 → Biện pháp quản lý/kỹ thuật → Hồ sơ và bằng chứng.

Kết quả khảo sát là cơ sở để xây dựng sơ đồ kiến trúc mạng hiện trạng; danh mục tài sản thông tin, phần cứng, phần mềm và firmware; xác định các biện pháp bảo vệ vật lý, kỹ thuật và quản lý đang áp dụng; đồng thời thực hiện đánh giá khoảng cách giữa hiện trạng và yêu cầu bảo đảm an ninh mạng đối với hệ thống thông tin cấp độ 4.

Từ khảo sát hiện trạng đến hồ sơ đề xuất cấp độ 4

Trên cơ sở kết quả khảo sát, IDAS triển khai xây dựng và hoàn thiện hồ sơ đề xuất cấp độ đối với từng hệ thống DCS.

Hồ sơ tập trung vào các nhóm nội dung chính gồm thuyết minh đề xuất cấp độ; phương án bảo đảm an toàn, an ninh mạng; các biện pháp quản lý; các biện pháp kỹ thuật; danh mục tài sản; kiến trúc hệ thống; hiện trạng bảo vệ và các tài liệu, bằng chứng liên quan.

Một nội dung đặc biệt quan trọng là đánh giá rủi ro an ninh mạng đối với hệ thống DCS, qua đó nhận diện tài sản cần bảo vệ, các mối đe dọa, điểm yếu, kịch bản rủi ro và các biện pháp kiểm soát phù hợp với đặc thù hệ thống điều khiển công nghiệp.

IDAS đồng thời phối hợp trong quá trình rà soát, chỉnh sửa và hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến của các đơn vị thẩm tra, thẩm định để hình thành bộ hồ sơ chính thức theo yêu cầu của Chủ đầu tư.

Quản lý tiến độ và bằng chứng xuyên suốt quá trình thực hiện

Với phạm vi triển khai tại nhiều nhà máy và nhiều hệ thống DCS, công tác quản lý dự án được IDAS tổ chức theo từng hệ thống, từng đầu việc và từng mốc tiến độ.

Trong quá trình thực hiện, các hoạt động được kiểm soát thông qua báo cáo tuần, báo cáo tháng và báo cáo theo tiến độ, giúp theo dõi tình trạng khảo sát, tài liệu cần bổ sung, kết quả đánh giá, nội dung hồ sơ đang xây dựng, các vấn đề tồn tại và trách nhiệm xử lý.

Cách tiếp cận của IDAS hướng tới việc liên kết:

Hệ thống DCS → Tài sản → Yêu cầu cấp độ → Rủi ro → Biện pháp kiểm soát → Hồ sơ → Bằng chứng → Trách nhiệm → Tiến độ → Kết quả.

Qua đó, hồ sơ cấp độ không chỉ phục vụ thẩm định mà còn có thể trở thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản trị an ninh mạng trong quá trình vận hành sau này.

Bảo mật thông tin là yêu cầu xuyên suốt dự án

Do đặc thù các hệ thống DCS liên quan trực tiếp đến hoạt động điều khiển và vận hành nhà máy điện, toàn bộ quá trình thu thập thông tin, xây dựng, trao đổi, luân chuyển và quản lý hồ sơ phải tuân thủ chế độ bảo mật theo yêu cầu của Chủ đầu tư và các quy định có liên quan.

IDAS xác định nguyên tắc xuyên suốt là chỉ thu thập thông tin trong phạm vi cần thiết; kiểm soát người được quyền tiếp cận; quản lý việc lưu trữ, trao đổi và bàn giao hồ sơ; đồng thời bảo đảm các tài liệu kỹ thuật, sơ đồ kiến trúc và thông tin hệ thống không được sử dụng ngoài mục đích của dự án.

Vì lý do bảo mật, các thông tin kỹ thuật chi tiết về kiến trúc DCS, địa chỉ mạng, cấu hình thiết bị, điểm yếu, rủi ro cụ thể và phương án bảo vệ chi tiết không được công bố trong các nội dung truyền thông của dự án.

Hướng tới quản lý hồ sơ cấp độ bằng dữ liệu thay vì hồ sơ rời rạc

Một định hướng IDAS chú trọng trong quá trình triển khai là từng bước chuyển từ phương thức xây dựng hồ sơ cấp độ chủ yếu bằng các file Word, Excel và tài liệu rời rạc sang phương thức quản lý có cấu trúc và có khả năng truy xuất dữ liệu.

Khi thông tin về hệ thống, tài sản, yêu cầu cấp độ, rủi ro, biện pháp kiểm soát, trách nhiệm và bằng chứng được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể từng bước hình thành chuỗi quản trị:

Hồ sơ cấp độ → Dữ liệu chuẩn hóa → Quản lý tài sản và rủi ro → Kiểm soát và bằng chứng → Công việc khắc phục → Dashboard → Đánh giá định kỳ → Cải tiến.

Đây cũng là nền tảng để trong tương lai có thể ứng dụng Dashboard, BI và AI hỗ trợ tra cứu yêu cầu, kiểm tra tình trạng đáp ứng, nhận diện nội dung còn thiếu, theo dõi hành động khắc phục và hỗ trợ lãnh đạo giám sát trạng thái an ninh mạng của từng hệ thống.

IDAS – Đồng hành cùng doanh nghiệp năng lượng trong quản trị an ninh mạng

Việc triển khai tư vấn xây dựng hồ sơ cấp độ 4 cho các hệ thống DCS tại Tổng Công ty Phát điện 3 – CTCP tiếp tục khẳng định định hướng của IDAS trong việc kết hợp giữa tư vấn tiêu chuẩn – an ninh mạng – quản trị rủi ro – hệ thống điều khiển công nghiệp – dữ liệu và chuyển đổi số.

Mục tiêu của IDAS không chỉ là hoàn thành một bộ hồ sơ phục vụ thẩm định, mà hướng tới hỗ trợ đơn vị hình thành phương thức quản lý có khả năng duy trì, cập nhật, truy xuất và kiểm soát liên tục khi kiến trúc, tài sản, thiết bị, phần mềm, rủi ro hoặc yêu cầu pháp lý thay đổi.